Afmelden
Bekijk online
NIEUWSBRIEF 27 OKTOBER 2026
 
Zonder geld geen weg, zonder weg geen woning: kabinet zet eerste stap naar eerlijker grondbeleid, maar succes staat of valt met de uitwerking
 

Met de Kamerbrief grondbeleid van 26 oktober 2026 zet het kabinet een belangrijke stap naar een eerlijker speelveld tussen publieke en private partijen in gebiedsontwikkeling. Jarenlang zorgde de comparatieve methode ervoor dat grondwaarden sterk opliepen, terwijl gemeenten en het rijk steeds grotere tekorten moesten opvangen voor publieke voorzieningen zoals betaalbare woningen, wegen, groen, water, mobiliteit en leefbaarheid. Dat systeem liep vast.

De Vereniging van Grondbedrijven verwelkomt daarom de keuze van het kabinet om afscheid te nemen van de comparatieve methode bij het bepalen van de inbrengwaarde. Daarmee wordt een belangrijke oorzaak van oplopende publieke tekorten aangepakt en wordt een hardnekkige scheefgroei in het grondbeleid gecorrigeerd.

Tegelijkertijd is dit pas het begin. De voorgestelde residuele methode kan bijdragen aan een beter functionerend kostenverhaal en een versnelling van de woningbouw, maar alleen als het kabinet kiest voor duidelijke landelijke kaders en uniforme (taxatie)regels. Zonder heldere spelregels dreigt het risico dat discussies over vergelijkingsobjecten worden ingeruild voor discussies over aannames, opbrengsten, kosten en risico’s. Niemand kan de toekomst voorspellen, maar dit wordt nu wel verwacht. Dan verschuift het probleem slechts van de ene naar de andere tafel en lopen woningbouwprojecten opnieuw vertraging op. De VvG betreurt het daarom wel dat het kabinet niet gekozen heeft voor de veel eenvoudiger methode van de gebruikswaarde als basis voor het bepalen van de inbrengwaarde. Dit in lijn met het kabinet Schoof.

Wie meer woningen wil, zal ook moeten accepteren dat de wegen, parken en voorzieningen die daarvoor nodig zijn ergens van betaald worden. Zonder kostenverhaal geen woningbouw of we moeten landelijk de belastingen fors verhogen om alle tekorten af te dekken.
 
Lees hier de integrale reactie VvG op de Kamerbrief: Voortgang en maatregelen
modernisering grondbeleid: beter dekken van publieke kosten 
Najaarscongres op 11 november 2026

Het bestuur en bureau van de VvG zijn druk bezig met de voorbereidingen van het Najaarscongres, dat zal plaatsvinden op woensdag 11 november 2026 in de Reehorst in Ede. Met als thema: Grondbeleid: waar stad, dorp en landelijk gebied elkaar raken. De VvG licht dit najaar de regio uit. Krimp is in veel gebieden niet meer aan de orde. Overal moet met men aan de slag met nieuwe ontwikkelingen: wijk- en gebiedsontwikkelingen, maar ook voorzieningen voor de energietransitie en defensie zoeken ruimte. Vaak genoeg wordt er gezocht naar uitbreidingsmogelijkheden aan randen van stad of dorp of in agrarisch gebied. Wat kunnen we leren van de processen, uitdagingen en oplossingen op de grens van stad, dorp en platteland? Onze sprekers delen met ons hun kennis en ervaring, zodat we alert zijn en handvatten hebben om de ruimtelijke en grondgerelateerde uitdagingen die we hebben in goede banen te leiden.  

Hoe maakt de Achterhoek de ruimtelijke en gronduitdagingen concreet?

Emmeke Gosselink (lid Raad van commissarissen van Baston Wonen, voorheen wethouder gemeente Bronckhorst en voorzitter Achterhoekboard)

In de Achterhoek is een te grote claim voor de ruimte die er is. Emmeke vertelt hoe de Achterhoek het proces naar een ruimtelijk perspectief heeft opgepakt. Hoe doe je dat slim? Waar liep en loopt de regio tegenaan bij het opstellen en uitwerken van het ruimtelijk perspectief? Hoe krijg je bestuurders mee?

De Achterhoek was krimpregio en nu niet meer. Er zijn weer wijk- en gebiedsontwikkelingen. Achterhoekse gemeenten hebben dezelfde problemen als grote gemeenten. Het grondbedrijf in Bronckhorst bestond niet meer. Er is nu weer een team opgebouwd. Er zijn generalisten nodig in plaats van specialisten. Waarom? En hoe heeft Bronckhorst dat gedaan?

Rob Enbers (opdrachtgever Landelijk Gebied en Grootschalige Opwek bij de gemeente Enschede) werkt voor de gemeente Enschede, die ruim 14.000 hectare beslaat (waarvan ongeveer 70% landelijk gebied en 30% stedelijk gebied). Juist in dat landelijke gebied komen de grote transities van deze tijd samen: stikstof, natuurherstel, energietransitie, toekomstbestendige landbouw en de voortdurende ruimtedruk vanuit de stad.

Om deze opgaven niet afzonderlijk, maar in samenhang aan te pakken, heeft Enschede bewust gekozen voor een gebiedsgerichte aanpak. Een aanpak die uitgaat van de kracht van het gebied zelf en van de kennis, belangen en ideeën van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners.

Rob neemt je mee in de dilemma’s die daarbij spelen. Met name in de vaak veronderstelde tegenstelling tussen de rode en de groene belangen: tussen wonen, werken en ontwikkelen aan de ene kant, en natuur, landschap en landbouw aan de andere.

Grondbeleid in landelijk gebied: stad en platteland groeien naar elkaar toe

Jeroen Rheinfeld (Bijzonder hoogleraar agrarisch recht, universitair docent Recht voor het landelijk gebied, vennoot bij FBN Juristen, vennoot bij IAR)

Wil je in korte tijd op een vlotte manier worden bijgepraat over grondbeleid in landelijk gebied? Als Jeroen Rheinfeld komt spreken, weet je dat je moet opletten. Er komen maar liefst drie onderwerpen aan de orde: 1. Welke instrumenten hebben we ook alweer tot onze beschikking in het grondbeleid? En is dat anders in het landelijk gebied? 2. Wat zegt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) over grondbeleid in het landelijk gebied? Jeroen neemt je mee in het rapport ‘Grond voor Verbetering' van de Raad voor de leefomgeving en de infrastructuur, waarin andere dan agrarische functies als serieuze keuze worden genoemd. 3. Met welke fiscale aspecten hebben we te maken in het grondbeleid in landelijk gebied? Wat zijn de effecten daarvan op de grondprijs? Kan dat anders?  

Al met al voor iedereen die werkzaam is in het grondbeleid in de gebiedsontwikkeling interessant om eens een andere invalshoek te horen. Ben je werkzaam in de stad of in een landelijke gemeente? Iedereen is welkom en leer van elkaar.

In de middagsessies staan zes planeconomische, juridische en samenwerkingsonderwerpen op de agenda:

  • Grondprijzen voor sociale huur: hoe werkt dat?
  • Gebiedsoverstijgende kosten: stap voor stap naar beter kostenverhaal
  • Merwe-Vierhavens: met parallel plannen sneller naar een innovatief woon-werkmilieu
  • Samenwerken aan vertrouwen in gebiedstransformaties
  • Onteigenen in de gemeentelijke praktijk en de rol van het Kenniscentrum daarbij
  • De nieuwe plankostenscan: wat is nieuw en hoe werkt hij? 

PROGRAMMA

09.00 - 10.00 uur: inloop met koffie/thee en iets lekkers

10.00 - 12.30 uur: welkom door voorzitter Geert-Jan Put en bovengenoemde sprekers

12.30 uur: Lunch

13.45 - 16.00 uur: Keuze uit twee sessierondes in de middag

16.00 - 17.30 uur: Netwerkborrel

 AANMELDING

Je kunt je aanmelden door in te loggen met je lidnummer en mailadres in (lukt dit niet, neem dan contact op via info@vvg.nl). Als je ingelogd bent, kom je direct op de pagina waar je jouw aanmelding kunt voltooien. Na aanmelding krijg je onmiddelijk een bevestiging toegemaild. Is dit niet het geval, neem dan contact op met ons via: info@vvg.nl. De aanmelding sluit op dinsdag 3 november 2026.

INSTRUCTIE AANMELDING

Je kunt je aanmelden voor maximaal twee middagsessies.

⚠️ Let op: het systeem controleert niet of je je twee keer voor dezelfde sessie aanmeldt. Controleer daarom goed of je twee verschillende middagsessies hebt gekozen.

PRAKTISCHE INFORMATIE

Het najaarscongres vindt plaats in het congrescentrum ‘De Reehorst’ aan de Bennekomseweg 24 te Ede. De Reehorst ligt op slechts 250 meter afstand van het NS-Intercity-station Ede-Wageningen. Vanaf het station loop je in enkele minuten naar De Reehorst (loop het perron af en neem uitgang zuidzijde, ca. 250 meter rechtdoor lopen en dan tref je De Reehorst aan je rechterzijde). Kom je met de auto? De Reehorst beschikt over een groot parkeerterrein. Vraag na afloop van het congres om een uitrijmuntje bij de organisatie.

KOSTEN

De kosten voor het congres bedragen € 135,- excl. BTW per persoon voor gemeenten en € 335,- excl. BTW per persoon voor donateurs. Je krijgt na aanmelding een automatische bevestiging per email. Deze bevestiging dient als toegangsbewijs voor het congres. Na het congres ontvang je een factuur voor de kosten van deelname aan het congres.

We zien elkaar op 11 november 2026 in de ons vertrouwde Reehorst in Ede!
Klik hier om je aan te melden voor ons congres
Praktijkgids Onteigening voor Overheden geactualiseerd

De Praktijkgids Onteigening voor Overheden biedt een praktische uitwerking van de stappen in een onteigeningsprocedure volgens de Omgevingswet. De Praktijkgids is opnieuw geactualiseerd. Je kunt vanaf 26 november 2026 versie 6 gebruiken.
Klik hier voor meer informatie
Webinarreeks Instrumenten grondbeleid: meer grip op gebiedsontwikkeling
 

Het woningtekort vraagt om snellere gebiedsontwikkeling. Vertragingen en financiële tekorten hangen vaak samen met grondbeleid. Grondbeleid is niet nieuw en gemeenten zetten het al als instrument in. Wel is de context veranderd, waardoor gemeenten herbezinnen op hun rol. Hoe houd je als gemeente regie en welke instrumenten zet je wanneer in? In deze webinarreeks bespreken experts een aantal grondbeleidsinstrumenten en hoe die in de praktijk werken.

Op 30 juni 2026 trapten we de reeks af met een introductiewebinar. Daarin bespraken we het belang van vroegtijdige inzet van grondbeleid, de rol van gemeenten in gebiedsontwikkeling en de keuze voor passende instrumenten. Op 23 september 2026 ging het webinar over samenwerking bij sociale woningbouw. Gisteren vond het derde webinar plaats met als onderwerp Grondverwerving: minnelijk, voorkeursrecht gemeenten en onteigenen.

Noteer de data van de komende webinars of nog beter, geef je daarvoor op!

  • 7 december 2026: Taxaties en marktconforme prijzen
  • 18 januari 2027: Kostenverhaal: publiekrechtelijk onder de Omgevingswet, privaatrechtelijk
  • 1 maart 2027: Anterieure overeenkomst: wat neem je op en hoe voer je de onderhandeling?
 
Klik hier om je voor de webinars aan te melden
NATIONAAL EXPERTISECENTRUM WONINGBOUW
 

Het Nationaal Expertisecentrum Woningbouw is officieel geopend. Gemeenten kunnen hier terecht voor kennis en praktische ondersteuning om woningbouwprojecten sneller uit te voeren. Het expertisecentrum brengt actuele kennis, praktische hulpmiddelen, opleidingen en voorbeelden uit de praktijk samen. Ook komt er extra ondersteuning in de vorm van capaciteitspools. Provincies werken met financiële steun van het Rijk aan een landelijk netwerk van deskundigen die gemeenten kunnen helpen, bijvoorbeeld voor projectleiding of vergunningverlening.

Het expertisecentrum is een activiteit van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) en kennis- en netwerkorganisatie Platform31 en wordt gefinancierd door het Rijk. Samen met de extra capaciteit voor gemeenten maakt het deel uit van het Programma Uitvoeringskracht Woningbouw. Hierin werken Rijk, provincies en gemeenten samen om kennis en capaciteit beter te benutten en woningbouwprojecten sneller te realiseren. Het versterken van de uitvoeringskracht is één van de 50 actiepunten uit het Actieplan Versnelling Woningbouw.
 
Wil je meer weten over het expertisecentrum en de extra ondersteuning voor gemeenten? Klik hier voor meer informatie
Zet de eerste stap met Parallel Plannen

Wil je Parallel Plannen toepassen binnen jouw organisatie of woningbouwproject? Het Nationaal Expertisecentrum Woningbouw helpt je op weg met een inspiratiesessie of kickstart. Daarbij krijg je begeleiding van een onafhankelijke procesbegeleider uit de landelijke Expertpool Parallel Plannen.

Om de innovatieve methode van Parallel Plannen in de praktijk te brengen, is een pool van dertig onafhankelijke procesbegeleiders gevormd: de Expertpool Parallel Plannen. Deze procesbegeleiders hebben ervaring met woningbouw- en gebiedsontwikkeling en zijn getraind om organisaties te begeleiden bij het toepassen van de principes van parallel plannen. Ze worden gekoppeld aan kansrijke projecten en wisselen onderling kennis en ervaringen uit.
Klik hier voor meer informatie
Kennissessies, webinars en congressen
 

Op onze website vind je een overzicht van alle komende bijeenkomsten, zowel online als op locatie. Kun je er niet live bij zijn? Sommige bijeenkomsten kun je terugkijken. Zoals het webinar over samenwerking bij sociale woningbouw van 23 september 2026.
 
Klik hier voor het overzicht van webinars en bijeenkomsten
Ervaren planeconoom bij de gemeente Haarlemmermeer

Je bent een ervaren adviseur op het gebied van ruimtelijke ontwikkelingen, waarbij je ook nadrukkelijk over de schutting heen kijkt van jouw eigen vakgebied. Je kunt verbindingen leggen tussen de ontwikkelingen in jouw vakgebied en projecten. Als planeconoom ben je de financiële rechterhand van de projectmanager voor gemeentelijke grondexploitaties, uitvoering van faciliterend beleid en investeringsprojecten. Je weet naar projectniveau de vertaling te maken van de voor het vakgebied planeconomie relevante beleidsontwikkelingen en wet- en regelgeving. Jij verkent de haalbaarheid van gebiedsontwikkelingen en beoordeelt deze op strategie, uitvoerbaarheid en (beheers)risico’s. Je neemt deel aan onderhandelingen en adviseert projectmanagers, directie en bestuur. Met jouw ervaring voel je je comfortabel in het uitvoeren van een grote hoeveelheid en diversiteit aan werkzaamheden. Daartoe ben je in staat jouw werkzaamheden goed te plannen en te structureren en dit te communiceren naar de collega’s met wie jij samenwerkt.
Kijk voor meer informatie en solliciteer direct
Jurist Vastgoed & Grondzaken bij de gemeente Zwolle

Wil jij met jouw juridische kennis bijdragen aan de ontwikkeling van Zwolle? Als jurist Vastgoed en Grondzaken adviseer je over vastgoedtransacties, huur- en pachtovereenkomsten en afspraken rond nieuwe ruimtelijke initiatieven. Je denkt mee vanaf de start van projecten, ziet kansen en risico’s en vertaalt complexe vraagstukken naar heldere adviezen en juridisch sterke overeenkomsten. Samen met collega’s bewaak je de kwaliteit en maak je ontwikkelingen mogelijk.
Klik hier voor meer informatie
Afmelden
Bekijk online